Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2016

Το δέλτα των ποταμών Γαλλικού - Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα (Γ.Α.Λ.Α.), στον κόλπο της Θεσσαλονίκης και η μεταβολή της ακτογραμμής των εκβολών τους (1940 - 2016).



Το δέλτα των ποταμών Γαλλικού - Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα (Γ.Α.Λ.Α.), στον κόλπο της Θεσσαλονίκης και η μεταβολή της ακτογραμμής του λιμανιού της Θεσσαλονίκης και  των εκβολών των τεσσάρων ποταμών από το 1940 μέχρι σήμερα.




Εισαγωγή

Οι ποταμοί είναι ζωντανοί οργανισμοί. Οργανισμοί που κινούνται και μεταβάλλονται. Οι μεταβολές αυτές όσο πιο πίσω στο χρόνο πάμε τόσο πιο έντονες είναι. Στο παρόν άρθρο πηγαίνουμε 76 χρόνια πίσω, το 1940, δεδομένου ότι έχουμε αεροφωτογραφικό υλικό ικανό για την τεκμηρίωση των ακτογραμμών, των ποτάμιων και των παραποτάμιων οχθών, της τετραποταμιάς του Κόλπου Θεσσαλονίκης. Εξετάζουμε, μέσα από τις παλιές αεροφωτογραφίες, το τεράστιο Δέλτα, το οποίο σχηματίζεται στην Δυτική πλευρά του κόλπου της Θεσσαλονίκης, όπου χύνουν τα νερά τους από Βορρά προς Νότο ο Γαλλικός, ο Αξιός, ο Λουδίας και ο Αλιάκμονας, γνωστοί και με το ακρωνύμιο Γ.Α.Λ.Α. 

Τρίτη, 27 Δεκεμβρίου 2016

Λογότυπο Γεωμυθικής - Η γέννηση του (Νοέμβριος 2016)






Η ομάδα μας γεννήθηκε, όπως έχουμε ήδη περιγράψει, από την ανάγκη δύο φίλων να βρουν απαντήσεις σε ερωτήματα που έθεταν στον εαυτό τους. Στην πορεία συνειδητοποιήσαμε ότι όσο νόημα και κόπο έχει η απάντηση σε ένα ερώτημα, εξίσου σπουδαίο και σημαντικό ρόλο κατέχει και η ερώτηση. Ποιο συγκεκριμένα ο τρόπος διατύπωσης της ερώτησης καθώς και το περιεχόμενο αυτής.


Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2016

Η φυλακή του Σωκράτη // Το διασημότερο δεσμωτήριο της αρχαιότητας και η θέση του σήμερα στην Αρχαία Αγορά.


Περιήγηση στο κτίριο της φυλακής του Σωκράτη στην Αρχαία Αγορά. Το διασημότερο δεσμωτήριο της αρχαιότητας και η πιθανή θέση του σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο με βάση τα αρχαιολογικά ευρήματα.



Εισαγωγή

Κατευθυνόμενοι από την Αρχαία Αγορά των Αθηνών προς τα νοτιοδυτικά κατά μήκος ενός κοιλώματος που οδηγεί στην Πνύκα, στο χώρο συγκέντρωσης της Εκκλησίας του Δήμου, συναντούμε ερείπια που ανήκουν σε μια οικιστική και εμπορική περιοχή που βρισκόταν σε χρήση για εκατοντάδες χρόνια. Εκεί ένα μεγάλο και ενιαίο κτίσμα, το λεγόμενο Πώρινο Οικοδόμημα, διαθέτει ένα μακρύ διάδρομο που πλαισιώνεται από τετράγωνα δωμάτια, και καταλήγει σε μια αυλή στο πίσω (νότιο) μέρος. Έχει προταθεί η ταύτιση του κτιρίου αυτού με τη φυλακή της πόλης (δεσμωτήριον), όπου εκτελέστηκαν ο Σωκράτης και άλλοι καταδικασμένοι για πολιτικά εγκλήματα. Η χρονολόγηση του οικοδομήματος, η θέση και η διαρρύθμισή του ταιριάζουν σε αυτή τη θεωρία, αν και είναι εξίσου πιθανό το κτίριο να είχε κάποια εμπορική χρήση. Στο παρόν άρθρο γνωρίζουμε αυτό το κτίριο, δισδιάστατα και τρισδιάστατα και αναζητούμε το δωμάτιο που ο μεγάλος φιλόσοφος, ήπιε το κώνειο, αφήνοντας την τελευταία του ανάσα, όπως μας το περιέγραψε ο Πλάτων, στον διάλογο Φαίδων.

Κυριακή, 25 Δεκεμβρίου 2016

Οδός Τριπόδων στην Πλάκα. Η τοπογραφία ενός δρόμου, αδιάκοπης λειτουργίας, από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Οδός Τριπόδων στην Πλάκα Αθηνών.
 Εξέταση της τοπογραφίας, ενός δρόμου,
 με 2500 έτη συνεχούς κίνησης και ιστορίας, 
μέσα στην πόλη των Αθηνών.


...εκτιμώ ότι η οδός Τριπόδων είναι ο σημαντικότερος προχριστιανικός δρόμος όλων των εποχών. Σκεφτείτε το: είναι ο δρόμος του θεάτρου, της φιλοσοφίας, της αρχιτεκτονικής, της σκέψης. Είναι και κάτι ακόμα που μας βοηθάει να καταλάβουμε τη σημασία της: η οδός Τριπόδων δεν έγινε για να εξυπηρετήσει την κυκλοφορία της πόλης. Εδώ περπατούσαν οι Αθηναίοι πηγαίνοντας για να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις των έργων του Σοφοκλή, του Αισχύλου, του Ευριπίδη, του Αριστοφάνη και άλλων. 

K. N. Καζαμιάκης, Αρχιτέκτων, Ιστορικός Τέχνης.
Υπεύθυνος ανάπλασης περιοχής μνημείου Λυσικράτους



Εισαγωγή 

Ένας από τους κυριότερους δρόμους των αρχαίων Αθηνών και η συντομότερη δίοδος σύνδεσης της Αγοράς με το Θέατρο του Διονύσου ήταν η ξακουστή οδός Τριπόδων. Με αφετηρία την συμβολή με την οδό των Παναθηναίων, διέτρεχε περιφερειακά την βορειοανατολική, ανατολική και νοτιοανατολική πλευρά του βράχου της Ακροπόλεως και κατέληγε στην είσοδο του Θεάτρου του ΔιονύσουΤο όνομα της το οφείλει στις δεκάδες μικρές κατασκευές που υπήρχαν τοποθετημένες κατά μήκος και εκατέρωθέν της, που αποτελούσαν βάσεις κατ ουσίαν, που έφεραν επάνω τους χάλκινους τρίποδες - έπαθλα χορηγών (χρηματοδοτών-παραγωγών) νικηφόρων θεατρικών και μουσικών αγώνων, που τελούνταν στο Θέατρο του Διονύσου. Στο παρόν άρθρο θα περπατήσουμε νοητά από την οδό Παναθηναίων μέσω της οδού Τριπόδων με κατεύθυνση το Θέατρο του Διονύσου, ανακαλύπτοντας τον δρόμο που περπάτησαν όλοι σχεδόν οι Αθηναίοι και οι επισκέπτες που έζησαν στην πόλη αυτή τα τελευταία 2500 χρόνια.

Κυριακή, 18 Δεκεμβρίου 2016

Όταν η Φωκίωνος Νέγρη ήταν ρέμα. Φωτο-τοπογραφική τεκμηρίωση του ρέματος Λεβίδη.


Φωτο-τοπογραφικό ταξίδι στην πάλαι ποτέ Αθήνα των ανοιχτών ρεμάτων, αυτή την φορά στην Κυψέλη και στην Φωκίωνος Νέγρη, γνωστή και ως "Πράσινη Λεωφόρος" στην λαϊκή κοσμολαλιά, όταν ήταν ακόμα ρέμα, 
γνωστό ως ρέμα Λεβίδη. 





Εισαγωγή

Η Φωκίωνος Νέγρη είναι μια ακόμα οδός των Αθηνών που κρύβει ένα υπόγειο, εγκιβωτισμένο ρέμα. Το άλλοτε γνωστό ως ρέμα Λεβίδη (από την οικογένεια Λεβίδη, κτηματίες της περιοχής) γίνεται η "Πράσινη Λεωφόρος" την δεκαετία του '30 και από την δεκαετία του '70 μετατρέπεται στον πλέον φημισμένο πεζόδρομο της Κυψέλης. Στην προσπάθεια ανασύνθεσης του φυσικού Αθηναϊκού τοπίου εξερευνούμε φωτο-τοπογραφικά την Φωκίωνος Νέγρη, ανακαλύπτοντας και φέρνοντας στο φως τα ίχνη του ρέματος που συγκεντρώνει, ακόμα και σήμερα, τα νερά που "κατέβαιναν" από τις πλαγιές του Αγχέσμου (Τουρκοβούνια).

Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2016

Οι τοπογραφικές θέσεις τέλεσης των Πλατωνικών διαλόγων.


Οι τοπογραφικές θέσεις τέλεσης 
των Πλατωνικών διαλόγων 
σε έναν χάρτη.





Εισαγωγή

Στο παρόν άρθρο ασχολούμαστε με ένα ιδιαίτερο θέμα, την τοπογραφία των Πλατωνικών διαλόγων. Στόχος είναι να τοποθετήσουμε πάνω σε έναν χάρτη όλες τις πιθανές τοποθεσίες που τελέστηκαν οι Πλατωνικοί διάλογοι, αντλώντας πληροφορίες από τα ίδια τα κείμενα και μόνο. Το εγχείρημα παραμένει ανοιχτό, δεδομένου ότι πολλές θέσεις διαλόγων δεν προσδιορίζονται από τον ίδιο τον συγγραφέα, σε άλλους διαλόγους οι αναφορές είναι γενικές και τέλος σε μερικούς όπου αναφέρονται τοπογραφικά στοιχεία τα αρχαιολογικά ευρήματα είναι ακόμα ανεπαρκή για την τεκμηρίωση των θέσεων. Έτσι λοιπόν αρκετές θέσεις - πινέζες είναι τοποθετημένες αυθαίρετα (αλλά σωστά στο γενικό χώρο), άλλες είναι γενικά τοποθετημένες και τέλος μερικές (όπου επιτρεπόταν) θεωρούμε ότι είναι ακριβείς (πχ ο  Ευθύφρων στην Βασίλειο Στοά). Κύριος στόχος μας πέρα από την εύρεση των θέσεων είναι να εγκαινιάσουμε και την σχετική συζήτηση περί του θέματος.


Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016

O Ναός της Δήμητρας και Κόρης στις Συρακούσες και τα αρχαία ερείπια μέσα στην Βασιλική της Παναγίας των Δακρύων.



O Ναός της Δήμητρας και Κόρης στις Συρακούσες, ο περιβάλλων αρχαιολογικός χώρος, τα ευρήματα του και τα αρχαία ερείπια που διασώζονται σήμερα μέσα στην Βασιλική της Παναγίας των Δακρύων, μια εκκλησία σύμβολο για την σύγχρονη πόλη των Συρακουσών.



Εισαγωγή

Συνεχίζοντας την περιήγηση μας στην πόλη των Συρακουσών μετά τα ιστορικά και μαρτυρικά λατομεία της, στο παρόν άρθρο μελετάμε ένα χώρο αρκετά ιερό και συμβολικό τόσο στην αρχαιότητα όσο και σήμερα, με την ίδια μάλιστα ιερή σύνδεση. Τότε ο χώρος χρησίμευε ως ιερό της Δήμητρας και Κόρης και σήμερα ως Παναγία των Δακρύων συνεχίζει την παράδοση της λατρείας της ψυχοπονούσας, κλαίουσας και στοργικής μάνας. Ακολουθήστε μας και σε αυτό το ταξίδι για να γνωρίσουμε από κοντά το ιερό, την λατρεία του και την σύνδεση του με το σήμερα.

Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016

Ο εξαφανισμένος Οθωμανικός Μεντρεσές (ιεροδιδασκαλείο) στους Αέρηδες (1712), η μετατροπή του σε φυλακή (1836) και το άδοξο τέλος του κτιρίου.




Ο εξαφανισμένος Οθωμανικός Μεντρεσές (ιεροδιδασκαλείο) που λειτούργησε στους Αέρηδες στην Πλάκα από το 1712 μέχρι την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και η μετατροπή του σε φυλακή από τους Βαυαρούς του Όθωνα. Το ποίημα ενός Έλληνα φυλακισμένου και το γράμμα ενός Αμερικανού ιεραποστόλου  συγκρατούμενου του. Η κατεδάφιση του το 1898 και σπάνιες απεικονίσεις του περίφημου πλάτανου της αυλής του.


Ω Πλάτανε! του Μενδρεσέ στοιχειό καταραμένο
της τυραννίας τρόπαιο στη φυλακή υψωμένο·
συμμάζωξε τα φύλλα σου τα δακρυραντισμένα,
να ιδώ κομμάτι ουρανό και τ’ άστρα τα καημένα….
Αν είσαι δένδρο σπλαχνικό, ανθρώπους μη μιμείσαι,
μη δεσμοφύλακας κι εσύ ωσάν εκείνους είσαι!

Εις τον Πλάτανον του Μενδρεσέ
Αχιλλέας Παράσχος




Εισαγωγή 

Το 1721, στην κατεχόμενη Αθήνα, κάτω από την Ακρόπολη, στους «Αέρηδες» της Πλάκας, οι Τούρκοι χτίζουν ένα ιεροσπουδαστήριο, για την μελέτη της θρησκείας και της επιστήμης. Το κτίριο έμεινε γνωστό ως Μεντρεσές [αραβ.:مدرسة, madrasah, πληθυντικός: مدارس, madāris] που είναι αραβική λέξη που χρησιμοποιείται για οποιοδήποτε ίδρυμα μόρφωσης, κοσμικό ή θρησκευτικό. Παράλληλα στην αυλή φυτεύεται και μεγαλώνει ένας πλάτανος. Με την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης (1821) ο Μεντρεσές φυσικά διακόπτει την λειτουργία του και πολύ σύντομα η Βαυαροκρατούμενη Αθήνα θέλοντας ίσως να ξορκίσει το παρελθόν της, το μετατρέπει σε φυλακές.


Οι περίφημες φυλακές τις Πλάκας, όπως έμεινα γνωστές, φιλοξένησαν πλήθος ανθρώπων, Ελλήνων και ξένων, κατά την διάρκεια του 19ου αιώνα, που βρέθηκαν στους χώρους τους και κρατήθηκαν είτε για λίγο είτε για πολύ, υπό απάνθρωπες, κατά κύριο λόγο, συνθήκες. Ο πλάτανος της αυλής γίνεται πλέον σύμβολο καταπίεσης και πόνου. Στην αυγή του 20ου αιώνα οι φυλακές έχουν κλείσει και το κτίριο έχει ισοπεδωθεί, τιμωρημένο ίσως για την αμαρτωλή ιστορία του, που οι άνθρωποι έλπιζαν να ξορκίσουν εξαφανίζοντας κάθε ίχνος του. Σήμερα με αρκετά συμβολικό τρόπο σώζεται μόνο η κύρια είσοδος του Μεντρεσέ, μια πύλη στην ιστορία της πόλης μας, που όσο και να θέλουν κάποιοι να την ξεχάσουμε, εμείς οφείλουμε να την διαφυλάξουμε, να την μελετήσουμε και να διδαχτούμε από αυτήν.


Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

Ποταμός Βαλανάρης Πεντέλης. Η τοπογραφία, οι πηγές, η πορεία και οι καταρράκτες του ποταμού της «Ακρόπολης της Παλαιοντολογίας».


Εξερευνητικό ταξίδι στον ποταμό Βαλανάρη στην Πεντέλη. Με 14 χιλιόμετρα μήκος οργιάζουσας φύσης και τουλάχιστον επτά εκατομμύρια (7.000.000) χρόνια ασφυκτιούσας ζωής στην κοίτη του, γνωρίζουμε το πιο διάσημο ελληνικό ρέμα της παλαιοντολογίας και παράλληλα έναν ζωντανό, υδάτινο δρόμο που οφείλουμε να προστατέψουμε. Μέσα από 8 επιλεγμένα σημεία - στάσεις, ανακαλύπτουμε τον ποταμό και τους κλάδους του, τις ομορφιές και τα μυστικά του, την τοπογραφία και ιστορία του.




Εισαγωγή

Ο ποταμός Βαλανάρης είναι ένας υπέροχος υδάτινος δρόμος, που πηγάζει από τις πλαγιές της Πεντέλης και συμβάλει με το Μεγάλο Ρέμα της Ραφήνας. Πρόκειται για ένα ρέμα άγριας ομορφιάς, συνολικού μήκους 14 χιλιομέτρων που κατά μήκος της κοίτης του μπορούμε να συναντήσουμε από παλαιοντολογικά ευρήματα, καταρράκτες και ιστορικά γεφύρια, μέχρι αυθαίρετα, μπάζα, ανούσια πελώρια τσιμεντένια φράγματα και φυσικά σκουπίδια και μόλυνση. Γνωστό επίσης ως Καλισιόρεμα, Λυκόρεμα ή απλά Μεγάλο Ρέμα, ο Βαλανάρης, διάσημος και για την πληθώρα και ποικιλία των παλαιοντολογικών του ευρημάτων, πριν ρίξει τα νερά του στο Μεγάλο Ρέμα της Ραφήνας έχει ήδη συγκεντρώσει τα νερά πολλών άλλων ρεμάτων με τα πιο γνωστά να είναι τα: Βαθύρεμα, Δασαμάρη και Μπάκα. Αυτόν τον φυσικό θησαυρό τον περπατήσαμε και τον παρουσιάζουμε εδώ, μέσα από 8 στάσεις στην κοίτη τουη κάθε μια με την δική της σημασία και ενδιαφέρον. Ταξιδέψτε μαζί μας λοιπόν στο μαγικό αυτό ποτάμι της Ανατολικής Αττικής.

Τρίτη, 22 Νοεμβρίου 2016

Το λιμάνι του Πειραιά και οι μεταβολές της ακτογραμμής του (1880, 1940, 2016)




Το λιμάνι του Πειραιά σε τρία χρονικά στιγμιότυπα και η τοπογραφική αποτύπωση της ακτογραμμής του (φυσικής και τεχνητής). Το 1880 με πηγή τον χάρτη του Κάουπερτ και του Κούρτιους, το 1940 με βάση αεροφωτογραφίες του Ο.Κ.Χ.Ε. και το 2016 με την βοήθεια του Google Earth.






Εισαγωγή

Σε συνέχεια του άρθρου σχετικά με την ακτογραμμή του Φαληρικού Δέλτα και την μεταβολή της στον χρόνο, συνεχίζουμε στο ίδιο μοτίβο και μελετάμε αυτήν την φορά το μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδος, αυτό του ιστορικού Πειραιά. Με πηγές μας παλιούς χάρτες του 19ου αιώνα, αεροφωτογραφίες των μέσων του 20ου και σύγχρονες δορυφορικές εικόνες, συσχετίζουμε τις ακτογραμμές του λιμανιού στο διάβα του χρόνου, παρατηρώντας τις επιχωματώσεις και τους εκβραχισμούς που έλαβαν χώρα για την διαμόρφωση του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας, στην μορφή που όλοι το ξέρουμε σήμερα.


Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου 2016

Υδρογραφικό Δίκτυο Αττικής - Ομιλία Δημήτρη Θεοδοσόπουλου στην Διημερίδα για τα Αστικά Ρέματα




Ομιλία Δημήτρη Θεοδοσόπουλου 
Aγρονόμου - Tοπογράφου Mηχανικού του ΕΜΠ 
στη διημερίδα για τα ΑΣΤΙΚΑ ΡΕΜΑΤΑ
4 - 5 Νοεμβρίου 2016 
__________________________________________



Ιστορική αναδρομή στους παλαιούς χάρτες της Αττικής, σε ιστορικά αρχεία, φωτογραφίες, αεροφωτογραφίες, παλαιά και σύγχρονα σχέδια προκειμένου να σχεδιαστεί το ιστορικό και σύγχρονο Υδρογραφικό Δίκτυο Αττικής, προκειμένου να δημιουργηθεί ένας χάρτης αναλογικός και ψηφιακός εύκολα προσβάσιμος και κατανοητός από όλους.

Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2016

Οι ποταμοί του κόσμου σε χάρτες // Υδρογραφικά δίκτυα και υδρολογικές λεκάνες των μεγαλύτερων ποταμών του πλανήτη.



Οι εκτάσεις των ποταμών σε χάρτες ανά τον πλανήτη. 
Υδρογραφικά δίκτυα και υδρολογικές λεκάνες των μεγαλύτερων ποταμών του πλανήτη.



Εισαγωγή


Στο παρόν άρθρο ταξιδεύουμε σε όλο σχεδόν τον πλανήτη ακολουθώντας τους δρόμους του νερού μέσα από εντυπωσιακούς χάρτες, όπου φαίνεται αρκετά καθαρά και κατανοητά η έκταση των υδρολογικών λεκανών των μεγαλύτερων ποταμών του πλανήτη. Οι χάρτες έχουν προκύψει μέσα από ψηφιακή επεξεργασία δορυφορικών εικόνων και κυκλοφορούν ελεύθερα στο διαδίκτυο. Εδώ συγκεντρώσαμε μερικούς ενδεικτικούς χάρτες θέλοντας αφενός να δείξουμε την έκταση τους και αφετέρου να ευαισθητοποιήσουμε προς την προστασία τους. 

Καλό μας ταξίδι.

Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2016

To Φαληρικό Δέλτα και το Σ.Ε.Φ. πριν τις επιχωματώσεις και τις μαρίνες (1945).


Η φυσική ακτογραμμή του Φαληρικού Δέλτα πριν τις επιχωματώσεις και τις μαρίνες (1945). Πως θάφτηκε η θάλασσα και αλλοιώθηκε η ακτογραμμή με αποτέλεσμα το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας να χτιστεί στην θάλασσα.


Εισαγωγή

Στο παρών άρθρο ταξιδεύουμε στον χρόνο και πάμε σε μια εποχή όχι πολύ μακρινή μας. Την δεκαετία του 1940 το Φαληρικό Δέλτα διατηρεί στην ολότητα του σχεδόν την φυσική ακτογραμμή του. Σε αυτό εκβάλλει από την αρχαιότητα ο Κηφισός και από το 1905 ο Ιλισσός. Οι παραλίες του ακόμα αποτελούν θερινό προορισμό για πλήθος κόσμου. Με την βοήθεια αεροφωτογραφιών της τότε εποχής και σημερινές εξετάζουμε τις μεταβολές και τις επεμβάσεις του ανθρώπου σε αυτόν τον πάλαι ποτέ υγροβιότοπο που παλεύει να επιβιώσει και βλέπουμε πως το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (Σ.Ε.Φ.) χτίστηκε κυριολεκτικά πάνω στην θάλασσα.


Πέμπτη, 10 Νοεμβρίου 2016

Ηριδανός ποταμός // Το θαμμένο ποτάμι που επιμένει να κυλάει στο κέντρο των Αθηνών.



Ηριδανός ποταμός. 
Το πρώτο Αθηναϊκό ποτάμι που θάφτηκε, 
ήδη από τα κλασικά χρόνια, 
αλλά επιμένει να κυλάει ακόμα και σήμερα
στο κέντρο των Αθηνών, 
κάτω από τα πόδια μας και τα μπετά μας.



Εισαγωγή

Ο Ηριδανός ποταμός είναι σίγουρα, το πλέον ταλαιπωρημένο ποτάμι των Αθηνών. Αν ο Ιλισσός και ο Κηφισός ταλαιπωρούνται τα τελευταία 100 χρόνια ο Ηριδανός μετράει τουλάχιστον 3000 χρόνια προσπαθειών διευθέτησης και υπογειοποίησης του. Η μοίρα του το ήθελε να πηγάζει από τον Λυκαβηττό να διασχίζει το ιστορικό κέντρο των Αθηνών και να καταλήγει χύνοντας τα νερά του στον Ιλισσό. Η γειτνίαση του με την περιοχή των βόρειων υπωρειών της Ακροπόλεως, η οποία πρωτοκατοικήθηκε τουλάχιστον από το 3500 π.Χ. το έφερε γρήγορα αντιμέτωπο με τον άνθρωπο, ο οποίος αρχικά το σεβάστηκε, στην συνέχεια το υπογειοποίησε και τελικά το μετέτρεψε σε αποχετευτικό αγωγό. Το ποτάμι είναι τόσα χρόνια θαμμένο που αρκετός κόσμος δεν γνωρίζει σήμερα για την ύπαρξη του, ενώ άλλοι πάλι συντηρούν και αναπαράγουν μύθους και μισές αλήθειες σχετικά με αυτό. Ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε την αλήθεια για το ιστορικό αυτό ποτάμι των Αθηνών. Τον αγαπημένο Ηριδανό.



Τετάρτη, 9 Νοεμβρίου 2016

Οι δυο λίμνες των Ρειτών (Κεφαλάρι, Λίμνη Κουμουνδούρου) στον Ασπρόπυργο.


Οι δυο λίμνες των Ρειτών (Κεφαλάρι, Λίμνη Κουμουνδούρου) στον Ασπρόπυργο. Ιστορική και Τοπογραφική προσέγγιση. Πως η βόρεια μετατράπηκε σε εργοστάσιο και η νότια σε βόθρο.

Οι λεγόμενοι Ρειτοί μόνο που ρέουν όπως τα ποτάμια. Το νερό τους είναι θαλασσινό. Θα μπορούσε να πιστέψει κανείς πως από τον Εύριπο της Χαλκίδας ρέουν κάτω από το έδαφος και χύνονται σε μια θάλασσα χαμηλότερη. Οι Ρειτοί από παράδοση θεωρούνται αφιερωμένοι στην Κόρη και τη Δήμητρα, και ψάρια απ΄ αυτούς μπορούν να πιάνουν μόνον οι ιερείς. Οι Ρειτοί, όπως μαθαίνω, στην παλαιά εποχή αποτελούσαν το σύνορο της χώρας των ελευσινίων προς τους άλλους αθηναίους.

Παυσανίας, Αττικά, 38




Εισαγωγή

Οι Ρειτοί ήταν δύο μικρές λίμνες που σχηματίστηκαν κατά την διάρκεια της κλασικής αρχαιότητας, έπειτα από τον τεχνητό εγκλωβισμό των νερών ομάδας πηγών στις δυτικότατες παρυφές του όρους Αιγάλεω. Οι δυο λίμνες βρισκόντουσαν στον δρόμο Αθηνών - Ελευσίνος και είχαν αφιερωθεί η μεν βόρεια στην θεά Δήμητρα η δε νότια στην κόρη της Περσεφόνη. Σήμερα η λίμνη της Περσεφόνης είναι γνωστή ως λίμνη Κουμουνδούρου και είναι η λίμνη που παρατηρεί στα δεξιά του, όποιος κατευθύνεται από την Αθήνα προς την Ελευσίνα, πριν φτάσει στην βιομηχανική ζώνη του Ασπροπύργου. Η δεύτερη λίμνη, της Δήμητρας, αποστραγγίστηκε την δεκαετία του '50 και στην θέση της σήμερα βρίσκεται το εργοστάσιο της εταιρείας Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛ.ΠΕ.)

Τρίτη, 8 Νοεμβρίου 2016

Οι Μεγαλιθικοί Ναοί ĦAĠAR QIM και L-IMNAJDRA στην Μάλτα και ο αστρονομικός προσανατολισμός τους (3600 - 3200 π.Χ.).


 

Οι Μεγαλιθικοί Ναοί ĦAĠAR QIM και L-IMNAJDRA στην Μάλτα και ο αστρονομικός προσανατολισμός τους. Μάρτυρες ενός υψηλού μεσογειακού πολιτισμού της Νεολιθικής περιόδου (3600 - 3200 π.Χ.).



Εισαγωγή


Με το παρόν άρθρο ταξιδεύουμε στην πιο μικρή χώρα της Ευρωπαϊκής Ευρώπης, την Μάλτα, ένα μικρό και πυκνοκατοικημένο νησιωτικό κράτος, που αποτελείται από ένα αρχιπέλαγος επτά νησιών στο μέσο κυριολεκτικά της Μεσογείου. Στα δυο μεγαλύτερα νησιά της Μάλτας (Malta, Gozo) έχουν βρεθεί 6 τοποθεσίες με μεγαλιθικά μνημειακά οικοδομήματα που χρονολογούνται την 4η χιλιετία π.Χ. Αντικείμενο μελέτης μας αποτελούν 2 από αυτές τις τοποθεσίες, το ĦAĠAR QIM και το γειτονικό του L-IMNAJDRA

Δευτέρα, 7 Νοεμβρίου 2016

Ο Ναός της Θεάς Τύχης, στον Αρδηττό και τα μνημεία στον ανατολικό λόφο του Σταδίου

Τα ίχνη του Ναού της Θεάς Τύχης, στον λόφο του Αρδηττού, στο Παγκράτι, χτισμένος από τον Ηρώδη του Αττικού και τα μνημεία στον ανατολικό λόφο του Σταδίου. 
Ιστορική και τοπογραφική προσέγγιση τους.


Εισαγωγή


Στο παρόν άρθρο συνεχίζουμε την ιχνηλάτηση της αρχαιολογίας του Παγκρατίου, ταξιδεύοντας αυτή την φορά στο Παναθηναϊκό Στάδιοστο Στάδιο που οδηγούσε στα αρχικά σχέδια η οδός Σταδίου και στους λόφους που τον περιβάλλουν. Στον λόφο του Αρδηττού, δυτικά του Καλλιμάρμαρου Σταδίου, όπου ακόμα και σήμερα φαίνονται τα ίχνη του ιερού αφιερωμένου στην Θεά Τύχη και στον ανατολικό λόφο όπου ακόμα φαίνονται τα ίχνη του κρηπιδώματος για την τοποθέτηση τῆς νεώς (πλοίο) των Παναθηναίωνχτισμένα και τα δυο επί εποχής Ηρώδη (2ος αιώνας μ.Χ.), του γιου του Αττικού και με την χορηγία του ιδίου.


Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2016

Ο Ναός της Ειλειθυίας, ο Άγιος Ελευθέριος και τα εντοιχισμένα αρχαία ανάγλυφα στους τοίχους του. (Μέρος Β: Εξέταση των αναγλύφων)


Η θέση του ναού της Ειλειθυίας στο κέντρο των Αθηνών και τα ανάγλυφα αρχαίων ιερών της περιοχής εντοιχισμένα στον Άγιο Ελευθέριο (άλλοτε αφιερωμένο στην Θεοτόκο Γοργοεπήκοο και στον Άγιο Σώζων) γνωστός και ως "Μικρή Μητρόπολη", όπως έμεινε γνωστή η μικρή εκκλησία στο κέντρο των Αθηνών, στην πλατεία Μητροπόλεως.
-
Μέρος Β: Εξέταση των αναγλύφων




Εισαγωγή

Στο Α' μέρος της έρευνας εξετάσαμε την ιστορία του ιερού χώρου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Στο παρόν άρθρο και Β' μέρος της έρευνας εξετάζουμε λεπτομερώς τα ανάγλυφα του εξωτερικού διακόσμου.


Σάββατο, 29 Οκτωβρίου 2016

Ο Ναός της Ειλειθυίας, ο Άγιος Ελευθέριος και τα εντοιχισμένα αρχαία ανάγλυφα στους τοίχους του. (Μέρος Α: Ιστορική ανασκόπηση)

Η θέση του ναού της Ειλειθυίας στο κέντρο των Αθηνών και τα ανάγλυφα αρχαίων ιερών της περιοχής εντοιχισμένα στον Άγιο Ελευθέριο (άλλοτε αφιερωμένο στην Θεοτόκο Γοργοεπήκοο και στον Άγιο Σώζων) γνωστός και ως "Μικρή Μητρόπολη", όπως έμεινε γνωστή η μικρή εκκλησία στο κέντρο των Αθηνών, στην πλατεία Μητροπόλεως.
-
Μέρος Α: Ιστορική ανασκόπηση

Εισαγωγή

Αντικείμενο μελέτης σε αυτό το άρθρο είναι είναι ένας μικρός βυζαντινός ναόςαφιερωμένος στην Θεοτόκο Γοργοεπήκοο και στον Άγιο Ελευθέριο, ο οποίος βρίσκεται δίπλα στον επιβλητικό Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών (επίσημη ονομασία: Καθεδρικός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου).  Ο μικρός αυτός ναός είναι γνωστός και ως "Μικρή Μητρόπολις", μιας και στην τελευταία περίοδο της Τουρκοκρατίας (1751-1823) ήταν ο τόπος προσευχής του εκάστοτε Μητροπολίτη της πόλεως. Το ενδιαφέρον με την συγκεκριμένη εκκλησία είναι ότι, με εξαίρεση τον τρούλο της, είναι χτισμένη εξ ολοκλήρου από μεγάλους μαρμάρινους ακόσμητους λίθους και ανάγλυφα, που προέρχονται από αρχαία ελληνικά, ρωμαϊκά και πρώιμα Βυζαντινά μνημεία, ενώ δεν έχουν χρησιμοποιηθεί πουθενά πλίνθοι. Σε όλες τις εξωτερικές του πλευρές, από το ύψος των ανοιγμάτων (θύρες και παράθυρα) και πάνω, συναντάμε περίπου ενενήντα ανάγλυφα, που προέρχονται κυρίως από το ιερό της Ειλειθυίας που βρισκόταν στο ίδιο μέρος μέχρι την κτίση της εκκλησίας, κάπου τον 11ο με 12ο αιώνα μ.Χ. Η τελική σύνθεση δημιουργεί ένα ιδιόμορφο διακοσμητικό αποτέλεσμα, πραγματικά μοναδικό, ειδικά για Βυζαντινή εκκλησία.

Στο παρών Μέρος Α της έρευνας μας εξετάζουμε μεθοδικά την ιστορική πορεία του χώρου στο διάβα των αιώνων από την πρώτη κτίση ιερού στον χώρο, τον 4ο αιώνα π.Χ. μέχρι σήμερα (2016). Στο Μέρος Β εξετάζουμε αναλυτικά τον ανάγλυφο διάκοσμο των εξωτερικών τοιχείων.


Τρίτη, 18 Οκτωβρίου 2016

Το "προσκύνημα των Αραπάδων" στο Ολυμπιείο. Μια άγνωστη χρήση του χώρου κατά την διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου.

Το "προσκύνημα των Αραπάδων" στο Ολυμπιείο. Μια άγνωστη χρήση του χώρου κατά την διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου.




Εισαγωγή


Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να αναδείξει μια άγνωστη ιστορία σχετικά με την χρήση του Ολυμπιείου για λατρευτικούς σκοπούς από τους μουσουλμάνους (Οθωμανούς Τούρκους, Αιγύπτιους και Αιθίοπες κυρίως) στα χρόνια που η Αθήνα βρισκόταν υπό τον Τούρκικο ζυγό δηλαδή από το 1456 μέχρι το 1833. Την εποχή αυτή οι Έλληνες αποκαλούσαν τους Αιθίοπες που βρίσκονταν στην πόλη τους αράπηδες, από την τουρκική λέξη Arap ή παρωχημένο εκ του Άραψ που σήμαινε τον Άραβα. Παρατηρώντας λοιπόν την λατρευτική τους δραστηριότητα στον χώρο του Ολυμπιείου και την ίδρυση εκεί ενός υπαιθρίου τζαμιού ονόμασαν το μέρος:

το προσκύνημα των Αραπάδων


Δευτέρα, 17 Οκτωβρίου 2016

Το Αδριάνειο Γυμνάσιο Κυνοσάργους (Βουλιαγμένης, Περραίβου, Καλλιρρόης, Βούρβαχη)




Το Αδριάνειο Γυμνάσιο στο Κυνόσαργες, 
θαμμένο σήμερα κάτω από τα οικοδομικά τετράγωνα,
 που περικλείονται από την λεωφόρο Βουλιαγμένης 
και τις οδούς Περραίβου, Καλλιρρόης και Βούρβαχη.



Εισαγωγή


Στο παρών άρθρο μεταφερόμαστε στην Αθήνα, την εποχή που αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο φιλέλληνας Αδριανός και πρώτος πολίτης της πόλης ο Ηρώδης ο γιος του Αττικού. Στην περιοχή μελέτης μας, την περιοχή του Κυνοσάργους, χτίστηκε με εντολές τους λαμπρό γυμναστήριο για την άθληση της νεολαίας. Μέσα από τα ιστορικά και αρχαιολογικά ευρήματα ξετυλίγουμε την ιστορία που κρύβεται κάτω από τις πολυκατοικίες των οικοδομικών τετραγώνων που περικλείονται από την λεωφόρο Βουλιαγμένης και τις οδούς Περραίβου, Καλλιρρόης και Βούρβαχη στην γειτονιά του Νέου Κόσμου.


Παρασκευή, 14 Οκτωβρίου 2016

Τα λατομεία των Συρακουσών // Τοπίο ανθρώπινου πόνου και ιστορικής μνήμης.



Τα λατομεία των Συρακουσών. 
Τοπίο ανθρώπινου πόνου και ιστορικής μνήμης, 
για τις συνέπειες της αλαζονικής συμπεριφοράς 
μιας "δημοκρατίας" απέναντι σε μια άλλη.


Εισαγωγή

Το καλοκαίρι του 413 π.Χ., στις δημοκρατικές Συρακούσες της Σικελίας, όχι λιγότεροι από 7.000 δημοκράτες Αθηναίοι κρατούνται αιχμάλωτοι μετά την ήττα τους στην μάχη εναντίον των Συρακουσών. Όσοι δεν πέθαναν στην μάχη και όσοι δεν κατάφεραν να ξεφύγουν, κατέληξαν στα λατομεία των Συρακουσών, όπου από την πρώτη μέρα δουλικής εργασίας τους εκεί θεωρούνταν νεκροί τόσο από τους Συρακούσιους όσο και από τους συμπολίτες τους Αθηναίους. 

Το παρόν άρθρο, μέσα από ένα επιτόπιο φωτογραφικό οδοιπορικό στα λατομεία των Συρακουσών, έχει διττό σκοπό. Αφενός την ανάδειξη της ματαιότητας κάθε επεκτατικής τάσης προερχόμενης από την εκάστοτε εξουσία, και αφετέρου την με μαθηματική ακρίβεια κατεύθυνση των συνεπειών σε αυτό που αποκαλούμε απλό λαό και άμαχο πληθυσμό, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα όχι κάποια τυραννίδα αλλά την Αθηναϊκή Δημοκρατία του "Χρυσού Αιώνα" του Περικλή και τον Περικλή τον ίδιο.

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016

Η οδός Σταδίου και η σύνδεση με το Καλλιμάρμαρο Στάδιο που δεν έγινε ποτέ.

Οδός Σταδίου, ένας δρόμος που έμεινε μισός. Με αφετηρία την πρώτη προτεινόμενη θέση για τα νέα ανάκτορα (πλατεία Ομονοίας) και κατάληξη το αρχαίο στάδιο (Καλλιμάρμαρο Στάδιοιχνηλατούμε την ιστορία του δρόμου που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.



Εισαγωγή

Η οδός Σταδίου, από τις πλέον κεντρικές οδούς των Αθηνών, συνδέει σήμερα την πλατεία Ομονοίας με την πλατεία Συντάγματος με προσανατολισμό από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά. Η ονομασία του δρόμου προέρχεται από το Παναθηναϊκό Στάδιο εφόσον η χάραξη της, προβλεπόταν να συνδέει τα νέα ανάκτορα (πλατεία Ομονοίας σήμερα) με το Καλλιμάρμαρο Στάδιο, το οποίο δεν είχε χτιστεί ακόμα. Αυτή η χάραξη προβλεπόταν στο πρώτο ρυμοτομικό σχέδιο των Αθηνών, το 1832, που εκπόνησαν από κοινού ο Έλληνας αρχιτέκτονας Σταμάτης Κλεάνθης και ο Πρώσσος συνάδελφος του Gustav Eduard Schaubert. Το σχέδιο ξεκίνησε να υλοποιείται αλλά οι αντιδράσεις των κατοίκων οδήγησαν την τότε γερμανική αντιβασιλεία στην διαταγή εκπόνησης νέου σχεδίου. Μετά από διάφορες περιπέτειες εγκρίθηκε το τελικό ρυμοτομικό σχέδιο, το οποίο προέβλεπε μείωση του μήκους της οδού Σταδίου η οποία σχεδιάστηκε να φτάνει μέχρι την νέα θέση που επιλέχτηκε να χτιστεί τελικά το βασιλικό ανάκτορο, την σημερινή πλατεία Συντάγματος.


Παρασκευή, 7 Οκτωβρίου 2016

Ρέμα Πικροδάφνης // Η τοπογραφία του τελευταίου ανοιχτού "δρόμου του νερού" μέσα στην Αθήνα.

Ρέμα Πικροδάφνης. Η τοπογραφία του τελευταίου ανοιχτού "δρόμου του νερού" μέσα στην Αθήνα.



Εισαγωγή

Το ρέμα της Πικροδάφνης, αυτός ο δρόμος του νερού και φλέβα πρασίνου παράλληλα, μέσα στον σύγχρονο αστικό ιστό κατέχει μια μοναδικότητα. Σήμερα, ο κύριος κλάδος του, αποτελεί το μοναδικό ακάλυπτο ρέμα (στο μεγαλύτερο μήκος του) μέσα στον πολεοδομικό ιστό της πρωτεύουσας. Στο παρόν άρθρο λοιπόν προσεγγίζουμε την τοπογραφία του ρέματος και όλων των κλάδων του (καλυμμένων σήμερα), πριν την κάλυψη τους μέχρι και σήμερα.

*η φωτογραφία εισαγωγής προέρχεται από την σελίδα: 

Πέμπτη, 6 Οκτωβρίου 2016

"Αριστερά" και "Δεξιά" // Πότε, πως και γιατί ξεκίνησε η χρήση των πολιτικών όρων.



"Αριστερά" και "Δεξιά". Πότε, πως και γιατί ξεκίνησε η χρήση των πολιτικών όρων. Η τοπογραφία των επαναστατικών συνελεύσεων του 1789 στο Παρίσι και η γέννηση της πολιτικής διάκρισης μεταξύ των δύο όρων.



Εισαγωγή


Στο παρόν άρθρο σκοπός μας δεν είναι οποιαδήποτε πολιτική ανάλυση, αλλά μόνο η ιχνηλάτηση του πολιτικού στιγμιότυπου της έναρξης της χρήσης των όρων «Αριστερά» και «Δεξιά», ένα κληροδότημα των επαναστατικών συνελεύσεων της Γαλλικής επανάστασης (1789). Μέσα από το κείμενο του Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιώργου Θ. Μαυρογορδάτου (με μια μικρή επεξεργασία και με παράλληλη δική μας παράθεση εικόνων) ερχόμαστε σε επαφή με την τοπογραφία της επαναστατικής συνέλευσης του 1789 στο Παρίσι η οποία γέννησε και την σχετική πολιτική διάκριση μεταξύ των δύο όρων. [*πηγή φωτογραφίας εισαγωγής]

Τετάρτη, 5 Οκτωβρίου 2016

Ο προσφυγικός οικισμός "Ασύρματος" στου Φιλοπάππου ή αλλιώς "Συνοικία το Όνειρο" όπως έγινε γνωστή από την ομώνυμη ταινία.


Ένα ταξίδι στον χρόνο και στην ιστορία, μέσα από φωτογραφίες επίγειες και από αέρος, του προσφυγικού οικισμού στην περιοχή "Ασύρματος" στου Φιλοπάππου. Η Ναυτική Σχολή Ασυρμάτου που υπήρχε εκεί βάφτισε την γειτονιά, η οποία αποτέλεσε το σκηνικό της ταινίας: Συνοικία το Όνειρο (1961). 



Εισαγωγή

Το 1922 μετά την μεγάλη καταστροφή της Μικράς Ασίας οδηγήθηκαν στα Πετράλωνα περίπου 3.000 Ατταλειώτες, κάτοικοι της πόλης Ατττάλειας του νότου της Μικράς Ασίας. Περίπου 800 οικογένειες εγκαταστάθηκαν σε ένα παλαιό λατομείο στου Φιλοπάππου, κοντά στη Ναυτική Σχολή Πολέμου (Σχολή Ασυρμάτου) και  με χωματόπλινθους, λαμαρίνες, γκαζοντενεκέδες, σανίδια από παλιές κάσες, ψευτοκαδρόνια και ό,τι άλλο οικοδομήσιμο υλικό μπορούσαν να βρουν "εξασφάλισαν" μια προσωρινή στέγη. Έτσι, πάνω στο βράχο πρόβαλαν οι τρώγλες του Συνοικισμού Ασυρμάτουή Ασυρμάτου ή Ατταλιώτικα όπου για πολλά χρόνια φιλοξένησε τα όνειρα των ανθρώπων που τον αποτελούσαν. Τα χρόνια του 1953 -1954 χτίζονται τα πρώτα πέτρινα σπίτια, το 1961 στα χωμάτινα στενάκια του γυρίζεται η ταινία "Συνοικία το Όνειρο" του Αλέκου Αλεξανδράκη και το 1967 χτίζεται η περίφημη και ογκωδέσταστη εργατική πολυκατοικία του Ασυρμάτου και την ίδια εποχή ολοκληρώνεται το άνοιγμα του περιφερειακού δρόμου του Φιλοπάππου. Σιγά σιγά οι τρώγλες γίνονται δρόμοι, πολυκατοικίες και πάρκα ώσπου φτάνουμε στο σήμερα όπου το μόνο που θυμίζει την Συνοικία των Ονείρων είναι 4-5 χαμόσπιτα δίπλα από την εκκλησία Μεταμορφώσεως Του Σωτήρος, με την μοναδική πρόσβαση στην περιοχή, κάτω από την γέφυρα του Περιφερειακού του Φιλοπάππου.

Τρίτη, 4 Οκτωβρίου 2016

Τα τσιμεντένια "κολονάκια" στις κορυφές βουνών και λόφων // Τι είναι, ποιος τα κατασκεύασε και σε τι χρησιμεύουν.



Τι είναι, ποιος τα κατασκεύασε και σε τι χρησιμεύουν 
τα παράξενα τσιμεντένια "κολονάκια"
που συναντάει κάθε επίδοξος ορειβάτης
όταν κατακτά μια κορυφή, 
από τον Ψηλορείτη μέχρι τον Όλυμπο.



Εισαγωγή

Σε αρκετές κορυφές των βουνών της Ελλάδος, υπάρχουν τσιμεντένια βάθρα, ύψους συνήθως από 1 έως 1.20 μέτρα, τα οποία συναντούν συχνά οι επίδοξοι ορειβάτες. Έχουν σχήμα είτε κυκλικό είτε  τετράγωνο και επάνω τους (αν δεν έχουν καταστραφεί ή βανδαλιστεί) υπάρχει μια μεταλλική πλακέτα. Οι κατασκευές αυτές ονομάζονται Τριγωνομετρικά Σημεία, τα έχει φτιάξει η Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού (Γ.Υ.Σ.) και η μεταλλική πλακέτα αναγράφει:

- το όνομα της υπηρεσίας (Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού), 
- τον τίτλο: ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΚΟΝ ΔΙΚΤΥΟΝ και 
- την χρονιά κατασκευής

Τα βάθρα αυτά βοηθούν στην υλοποίηση του εκάστοτε Ελληνικού Γεωδαιτικού Συστήματος Αναφοράς και είναι πολύ σημαντικά για Τοπογραφικές εργασίες δεδομένου ότι αποτελούν σημεία εξάρτησης και ελέγχου. Ονομάζονται τριγωνομετρικά σημεία διότι για να βρεθούν οι συντεταγμένες στους στον χώρο χρησιμοποιούνται μέθοδοι τριγωνομετρίας.

Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2016

Η Villa Careggi, η Santa Maria degli Angeli και οι εργασίες της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας της Φλωρεντίας στους χώρους τους (1463 - 1492).



Η Βίλλα των Μεδίκων στο Careggi (Villa Medicea di Careggi) και η εκκλησία της Αγίας Μαρίας των Αγγέλων (Santa Maria degli Angeli) στην Φλωρεντία. Η ίδρυση, η στέγαση και η λειτουργία της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας της Φλωρεντίας από τον Marcilio Ficino στους χώρους τους (1463 - 1492).

 Ο Μεγάλος Κόζιμο, o πατέρας αυτής της χώρας με άδεια του Συμβουλίου, την εποχή που διεξαγόταν στη Φλωρεντία μια Σύνοδος ανάμεσα στους Έλληνες και τους Λατίνους υπό την εποπτεία του πάπα Ευγενίου Ε’, συχνά παρακολουθούσε έναν Έλληνα φιλόσοφο που λεγόταν Γεμιστός Πλήθων να εξηγεί, σαν άλλος Πλάτων, τα πλατωνικά μυστήρια. Από τα φλογερά του χείλη ο Κόζιμο εμπνεύστηκε και παροτρύνθηκε ώστε από εκείνη τη στιγμή να οραματιστεί ένα είδος Ακαδημίας, την οποία θα δημιουργούσε την πρώτη κατάλληλη στιγμή. Αργότερα, ενώ ο σπουδαίος Μέδικος θέλησε να πραγματώσει με κάποιο τρόπο το μεγάλο του όραμα, επέλεξε εμένα, τον υιό του αγαπημένου του ιατρού Fecino, ενώ ακόμη ήμουν παιδί, να αναλάβω το έργο, εκπαιδεύοντάς με από την πρώτη ημέρα για αυτόν τον σκοπό. Επιπλέον, φρόντισε να μην έχω στη διάθεσή μου μόνο τα κείμενα του Πλάτωνα στα ελληνικά, αλλά και εκείνα του Πλωτίνου. Μετά από αυτά, το 1463, στο τριακοστό έτος της ηλικίας μου, μου ανέθεσε να μεταφράσω πρώτα τον Ερμή Τρισμέγιστο και ύστερα τον Πλάτωνα. 
  (Μarcilio Ficino, Platonis Opera omnia, Basel 1576, σελ. 1537)

*αρχική φωτογραφία άρθρου: Εσωτερική πρόσοψη της Βίλας των Μεδίκων στο Careggi.
(Facciata interna della Villa Medicea di Careggi, πηγή: wikipedia)


Εισαγωγή

Το παρόν άρθρο σκοπό έχει την ανάδειξη δυο χώρων που βρίσκονται στην Φλωρεντία:

- της Βίλλας των Μεδίκων στο Careggi (Villa Medicea di Careggi) και 
- της εκκλησίας της Santa Maria degli Angeli (Αγία Μαρία των Αγγέλων)

Παράλληλα ιχνηλατούμε την ιστορία:

- της οικογένειας των Μεδίκων (πολύ πλούσια οικογένεια της Φλωρεντίας με μεγάλη επίδραση στις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις της εποχής και μεγάλη συνεισφορά στην Αναγέννηση), 
- του Γεωργίου "Πλήθωνα" Γεμιστού (Έλληνας φιλόσοφος, πλατωνιστής με έδρα τον Μυστρά), 
- του Μαρσίλιο Φιτσίνο (Ιταλός ουμανιστής φιλόσοφος) και 
- της μεταξύ τους σχέσης

Οι δυο αυτοί χώροι και τα πρόσωπα που συνδέθηκαν μαζί τους, μας απασχολούν γιατί στους χώρους αυτούς και από εκείνους τους ανθρώπους, ιδρύθηκε, στεγάστηκε και λειτούργησε από το 1463 μέχρι το 1492 η Νεοπλατωνική Ακαδημία της Φλωρεντίας, μια προσπάθεια Ελλήνων και Ιταλών φιλοσόφων, λόγιων και διανοητών της εποχής, να λειτουργήσουν υπό μια κοινή στέγη φιλοσοφίας, στα πρότυπα της Ακαδημίας του Πλάτωνα.

Τετάρτη, 14 Σεπτεμβρίου 2016

Από τα πουρνάρια στο Ωραιόκαστρο. Οδοιπορικό στην ιστορία του προσφυγικού οικισμού.

Από τα πουρνάρια στο Ωραιόκαστρο. Οδοιπορικό στην ιστορία του προσφυγικού οικισμού. Η αλλιώς: η ιστορία δεν παίζει παράξενα παιχνίδια, παρά μόνο οι άνθρωποι.


...'όλοι όσοι ήρθαν στο Ωραιόκαστρο στα πρώτα χρόνια αλλά και στα κατοπινά, ήταν άνθρωποι διαφόρων επαγγελμάτων και βρέθηκαν στο Ωραιόκαστρο από ανάγκη...

...ευτυχώς στο δύσκολο και σκληρό αγώνα οι πρόσφυγες βρήκαν τη συμπαράσταση των γηγενών κατοίκων του Παλαιοκάστρου...

Από τις σελίδες ιστορίας του Ωραιόκαστρου



Εισαγωγή

Από τις ιστοσελίδες που αναφέρονται στις πηγές, πάρθηκαν ολόκληρα κείμενα ως είχαν. Όλες οι φωτογραφίες προέρχονται από αυτές τις πηγές και μόνο. Στα κείμενα που χρησιμοποιήθηκαν, διορθώθηκαν μόνο τα ορθογραφικά και τα συντακτικά λάθη και μπήκαν σε τέτοια σειρά ώστε να υπάρχει μια λογική δομή και συνέχεια. 

Ζητούμε συγνώμη αν αντιγράψαμε κάτι χωρίς άδεια αλλά σκοπός του άρθρου δεν ήταν η έρευνα σε βάθος αλλά η ανάδειξη του προσφυγικού παρελθόντος του Ωραιόκαστρου, μιας και η ιστορία δεν παίζει παράξενα παιχνίδια, παρά μόνο οι άνθρωποι.