Τρίτη, 22 Νοεμβρίου 2016

Το λιμάνι του Πειραιά και οι μεταβολές της ακτογραμμής του (1880, 1940, 2016)




Το λιμάνι του Πειραιά σε τρία χρονικά στιγμιότυπα και η τοπογραφική αποτύπωση της ακτογραμμής του (φυσικής και τεχνητής). Το 1880 με πηγή τον χάρτη του Κάουπερτ και του Κούρτιους, το 1940 με βάση αεροφωτογραφίες του Ο.Κ.Χ.Ε. και το 2016 με την βοήθεια του Google Earth.






Εισαγωγή

Σε συνέχεια του άρθρου σχετικά με την ακτογραμμή του Φαληρικού Δέλτα και την μεταβολή της στον χρόνο, συνεχίζουμε στο ίδιο μοτίβο και μελετάμε αυτήν την φορά το μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδος, αυτό του ιστορικού Πειραιά. Με πηγές μας παλιούς χάρτες του 19ου αιώνα, αεροφωτογραφίες των μέσων του 20ου και σύγχρονες δορυφορικές εικόνες, συσχετίζουμε τις ακτογραμμές του λιμανιού στο διάβα του χρόνου, παρατηρώντας τις επιχωματώσεις και τους εκβραχισμούς που έλαβαν χώρα για την διαμόρφωση του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας, στην μορφή που όλοι το ξέρουμε σήμερα.


Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου 2016

Υδρογραφικό Δίκτυο Αττικής - Ομιλία Δημήτρη Θεοδοσόπουλου στην Διημερίδα για τα Αστικά Ρέματα




Ομιλία Δημήτρη Θεοδοσόπουλου 
Aγρονόμου - Tοπογράφου Mηχανικού του ΕΜΠ 
στη διημερίδα για τα ΑΣΤΙΚΑ ΡΕΜΑΤΑ
4 - 5 Νοεμβρίου 2016 
__________________________________________



Ιστορική αναδρομή στους παλαιούς χάρτες της Αττικής, σε ιστορικά αρχεία, φωτογραφίες, αεροφωτογραφίες, παλαιά και σύγχρονα σχέδια προκειμένου να σχεδιαστεί το ιστορικό και σύγχρονο Υδρογραφικό Δίκτυο Αττικής, προκειμένου να δημιουργηθεί ένας χάρτης αναλογικός και ψηφιακός εύκολα προσβάσιμος και κατανοητός από όλους.

Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2016

Οι ποταμοί του κόσμου σε χάρτες // Υδρογραφικά δίκτυα και υδρολογικές λεκάνες των μεγαλύτερων ποταμών του πλανήτη.



Οι εκτάσεις των ποταμών σε χάρτες ανά τον πλανήτη. 
Υδρογραφικά δίκτυα και υδρολογικές λεκάνες των μεγαλύτερων ποταμών του πλανήτη.



Εισαγωγή


Στο παρόν άρθρο ταξιδεύουμε σε όλο σχεδόν τον πλανήτη ακολουθώντας τους δρόμους του νερού μέσα από εντυπωσιακούς χάρτες, όπου φαίνεται αρκετά καθαρά και κατανοητά η έκταση των υδρολογικών λεκανών των μεγαλύτερων ποταμών του πλανήτη. Οι χάρτες έχουν προκύψει μέσα από ψηφιακή επεξεργασία δορυφορικών εικόνων και κυκλοφορούν ελεύθερα στο διαδίκτυο. Εδώ συγκεντρώσαμε μερικούς ενδεικτικούς χάρτες θέλοντας αφενός να δείξουμε την έκταση τους και αφετέρου να ευαισθητοποιήσουμε προς την προστασία τους. 

Καλό μας ταξίδι.

Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2016

To Φαληρικό Δέλτα και το Σ.Ε.Φ. πριν τις επιχωματώσεις και τις μαρίνες (1945).


Η φυσική ακτογραμμή του Φαληρικού Δέλτα πριν τις επιχωματώσεις και τις μαρίνες (1945). Πως θάφτηκε η θάλασσα και αλλοιώθηκε η ακτογραμμή με αποτέλεσμα το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας να χτιστεί στην θάλασσα.


Εισαγωγή

Στο παρών άρθρο ταξιδεύουμε στον χρόνο και πάμε σε μια εποχή όχι πολύ μακρινή μας. Την δεκαετία του 1940 το Φαληρικό Δέλτα διατηρεί στην ολότητα του σχεδόν την φυσική ακτογραμμή του. Σε αυτό εκβάλλει από την αρχαιότητα ο Κηφισός και από το 1905 ο Ιλισσός. Οι παραλίες του ακόμα αποτελούν θερινό προορισμό για πλήθος κόσμου. Με την βοήθεια αεροφωτογραφιών της τότε εποχής και σημερινές εξετάζουμε τις μεταβολές και τις επεμβάσεις του ανθρώπου σε αυτόν τον πάλαι ποτέ υγροβιότοπο που παλεύει να επιβιώσει και βλέπουμε πως το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (Σ.Ε.Φ.) χτίστηκε κυριολεκτικά πάνω στην θάλασσα.


Πέμπτη, 10 Νοεμβρίου 2016

Ηριδανός ποταμός // Το θαμμένο ποτάμι που επιμένει να κυλάει στο κέντρο των Αθηνών.



Ηριδανός ποταμός. 
Το πρώτο Αθηναϊκό ποτάμι που θάφτηκε, 
ήδη από τα κλασικά χρόνια, 
αλλά επιμένει να κυλάει ακόμα και σήμερα
στο κέντρο των Αθηνών, 
κάτω από τα πόδια μας και τα μπετά μας.



Εισαγωγή

Ο Ηριδανός ποταμός είναι σίγουρα, το πλέον ταλαιπωρημένο ποτάμι των Αθηνών. Αν ο Ιλισσός και ο Κηφισός ταλαιπωρούνται τα τελευταία 100 χρόνια ο Ηριδανός μετράει τουλάχιστον 3000 χρόνια προσπαθειών διευθέτησης και υπογειοποίησης του. Η μοίρα του το ήθελε να πηγάζει από τον Λυκαβηττό να διασχίζει το ιστορικό κέντρο των Αθηνών και να καταλήγει χύνοντας τα νερά του στον Ιλισσό. Η γειτνίαση του με την περιοχή των βόρειων υπωρειών της Ακροπόλεως, η οποία πρωτοκατοικήθηκε τουλάχιστον από το 3500 π.Χ. το έφερε γρήγορα αντιμέτωπο με τον άνθρωπο, ο οποίος αρχικά το σεβάστηκε, στην συνέχεια το υπογειοποίησε και τελικά το μετέτρεψε σε αποχετευτικό αγωγό. Το ποτάμι είναι τόσα χρόνια θαμμένο που αρκετός κόσμος δεν γνωρίζει σήμερα για την ύπαρξη του, ενώ άλλοι πάλι συντηρούν και αναπαράγουν μύθους και μισές αλήθειες σχετικά με αυτό. Ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε την αλήθεια για το ιστορικό αυτό ποτάμι των Αθηνών. Τον αγαπημένο Ηριδανό.



Τετάρτη, 9 Νοεμβρίου 2016

Οι δυο λίμνες των Ρειτών (Κεφαλάρι, Λίμνη Κουμουνδούρου) στον Ασπρόπυργο.


Οι δυο λίμνες των Ρειτών (Κεφαλάρι, Λίμνη Κουμουνδούρου) στον Ασπρόπυργο. Ιστορική και Τοπογραφική προσέγγιση. Πως η βόρεια μετατράπηκε σε εργοστάσιο και η νότια σε βόθρο.

Οι λεγόμενοι Ρειτοί μόνο που ρέουν όπως τα ποτάμια. Το νερό τους είναι θαλασσινό. Θα μπορούσε να πιστέψει κανείς πως από τον Εύριπο της Χαλκίδας ρέουν κάτω από το έδαφος και χύνονται σε μια θάλασσα χαμηλότερη. Οι Ρειτοί από παράδοση θεωρούνται αφιερωμένοι στην Κόρη και τη Δήμητρα, και ψάρια απ΄ αυτούς μπορούν να πιάνουν μόνον οι ιερείς. Οι Ρειτοί, όπως μαθαίνω, στην παλαιά εποχή αποτελούσαν το σύνορο της χώρας των ελευσινίων προς τους άλλους αθηναίους.

Παυσανίας, Αττικά, 38




Εισαγωγή

Οι Ρειτοί ήταν δύο μικρές λίμνες που σχηματίστηκαν κατά την διάρκεια της κλασικής αρχαιότητας, έπειτα από τον τεχνητό εγκλωβισμό των νερών ομάδας πηγών στις δυτικότατες παρυφές του όρους Αιγάλεω. Οι δυο λίμνες βρισκόντουσαν στον δρόμο Αθηνών - Ελευσίνος και είχαν αφιερωθεί η μεν βόρεια στην θεά Δήμητρα η δε νότια στην κόρη της Περσεφόνη. Σήμερα η λίμνη της Περσεφόνης είναι γνωστή ως λίμνη Κουμουνδούρου και είναι η λίμνη που παρατηρεί στα δεξιά του, όποιος κατευθύνεται από την Αθήνα προς την Ελευσίνα, πριν φτάσει στην βιομηχανική ζώνη του Ασπροπύργου. Η δεύτερη λίμνη, της Δήμητρας, αποστραγγίστηκε την δεκαετία του '50 και στην θέση της σήμερα βρίσκεται το εργοστάσιο της εταιρείας Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛ.ΠΕ.)

Τρίτη, 8 Νοεμβρίου 2016

Οι Μεγαλιθικοί Ναοί ĦAĠAR QIM και L-IMNAJDRA στην Μάλτα και ο αστρονομικός προσανατολισμός τους (3600 - 3200 π.Χ.).


 

Οι Μεγαλιθικοί Ναοί ĦAĠAR QIM και L-IMNAJDRA στην Μάλτα και ο αστρονομικός προσανατολισμός τους. Μάρτυρες ενός υψηλού μεσογειακού πολιτισμού της Νεολιθικής περιόδου (3600 - 3200 π.Χ.).



Εισαγωγή


Με το παρόν άρθρο ταξιδεύουμε στην πιο μικρή χώρα της Ευρωπαϊκής Ευρώπης, την Μάλτα, ένα μικρό και πυκνοκατοικημένο νησιωτικό κράτος, που αποτελείται από ένα αρχιπέλαγος επτά νησιών στο μέσο κυριολεκτικά της Μεσογείου. Στα δυο μεγαλύτερα νησιά της Μάλτας (Malta, Gozo) έχουν βρεθεί 6 τοποθεσίες με μεγαλιθικά μνημειακά οικοδομήματα που χρονολογούνται την 4η χιλιετία π.Χ. Αντικείμενο μελέτης μας αποτελούν 2 από αυτές τις τοποθεσίες, το ĦAĠAR QIM και το γειτονικό του L-IMNAJDRA

Δευτέρα, 7 Νοεμβρίου 2016

Ο Ναός της Θεάς Τύχης, στον Αρδηττό και τα μνημεία στον ανατολικό λόφο του Σταδίου

Τα ίχνη του Ναού της Θεάς Τύχης, στον λόφο του Αρδηττού, στο Παγκράτι, χτισμένος από τον Ηρώδη του Αττικού και τα μνημεία στον ανατολικό λόφο του Σταδίου. 
Ιστορική και τοπογραφική προσέγγιση τους.


Εισαγωγή


Στο παρόν άρθρο συνεχίζουμε την ιχνηλάτηση της αρχαιολογίας του Παγκρατίου, ταξιδεύοντας αυτή την φορά στο Παναθηναϊκό Στάδιοστο Στάδιο που οδηγούσε στα αρχικά σχέδια η οδός Σταδίου και στους λόφους που τον περιβάλλουν. Στον λόφο του Αρδηττού, δυτικά του Καλλιμάρμαρου Σταδίου, όπου ακόμα και σήμερα φαίνονται τα ίχνη του ιερού αφιερωμένου στην Θεά Τύχη και στον ανατολικό λόφο όπου ακόμα φαίνονται τα ίχνη του κρηπιδώματος για την τοποθέτηση τῆς νεώς (πλοίο) των Παναθηναίωνχτισμένα και τα δυο επί εποχής Ηρώδη (2ος αιώνας μ.Χ.), του γιου του Αττικού και με την χορηγία του ιδίου.


Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2016

Ο Ναός της Ειλειθυίας, ο Άγιος Ελευθέριος και τα εντοιχισμένα αρχαία ανάγλυφα στους τοίχους του. (Μέρος Β: Εξέταση των αναγλύφων)


Η θέση του ναού της Ειλειθυίας στο κέντρο των Αθηνών και τα ανάγλυφα αρχαίων ιερών της περιοχής εντοιχισμένα στον Άγιο Ελευθέριο (άλλοτε αφιερωμένο στην Θεοτόκο Γοργοεπήκοο και στον Άγιο Σώζων) γνωστός και ως "Μικρή Μητρόπολη", όπως έμεινε γνωστή η μικρή εκκλησία στο κέντρο των Αθηνών, στην πλατεία Μητροπόλεως.
-
Μέρος Β: Εξέταση των αναγλύφων




Εισαγωγή

Στο Α' μέρος της έρευνας εξετάσαμε την ιστορία του ιερού χώρου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Στο παρόν άρθρο και Β' μέρος της έρευνας εξετάζουμε λεπτομερώς τα ανάγλυφα του εξωτερικού διακόσμου.