Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2017

Οδοί Παγκρατίου // Η ιστορία κάθε ονόματος οδού της περιοχής του Παγκρατίου // 1 από 5.




Οδοί Παγκρατίου. 
Οι δρόμοι της ζωής μας. 
Οι ιστορίες πίσω από κάθε όνομα οδού 
της περιοχής του Παγκρατίου.




Εισαγωγή



Το Παγκράτι είναι συνοικία στο νοτιοανατολικό τμήμα του δήμου Αθηναίων και μία εκ των μεγαλυτέρων και πολυπληθεστέρων. Συνορεύει με την Καισαριανή, τον Βύρωνα και τον Υμηττό, ενώ βρίσκεται παράλληλα σε μικρή απόσταση από το κέντρο των Αθηνών. Η περιοχή αντιστοιχεί γεωγραφικά στον αρχαίο δήμο Άγρας. Το όνομα της περιοχής οφείλεται στο υπαίθριο ιερό του χθόνιου θεού Παγκράτη, γνωστό κατά την αρχαιότητα, το οποίο εντοπίστηκε το 1953, στις όχθες του Ιλισσού στην συμβολή των οδών Βασ. Γεωργίου και Βασ. Κωνσταντίνου. Kατά την αρχαιότητα στα νότιο/δυτικά σύνορα του Παγκρατίου (περιοχή Μετς), κατά μήκος του Ιλισσού, υπήρχε κτισμένος μεγάλος αριθμός ναών, πέρα από το Καλλιμάρμαρο Στάδιο. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα το Παγκράτι ήταν ένας απέραντος βοσκότοπος, με πολλά ρέματα που ξεκινούσαν από τον Υμηττό και κατέληγαν στην κεντρική κοίτη του Ιλισσού ποταμού. Κατα την διάρκεια του 20ου αιώνα το Παγκράτι έγινε από τις πλέον πολυπληθής περιοχές των Αθηνών.

Για την παρούσα εργασία, οδοί_Παγκρατίου, που θα παρουσιαστεί σε 5 συνέχειες, λαμβάνονται υπόψιν όλοι οι δρόμοι (σύνολο 210) που βρίσκονται εντός της περιοχής που ορίζουν οι εξής οδοί και λεωφόροι:

Ηλιουπόλεως - Φιλολάου - Δαμαγήτου - Ιλιάδος - Φορμίωνος - 
Υμηττού - Γρ.Θεολόγου - Λεωφ. Βασ.Αλεξάνδρου - Μιχαλακοπούλου - 
Λεωφ. Βασ.Κωνσταντίνου - Αρδηττού



Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017

Διερεύνηση του Προσανατολισμού Μνημείων με Γεωδαιτικές και Αστρονομικές Μεθόδους.



Διερεύνηση του Προσανατολισμού Μνημείων 
με Γεωδαιτικές και Αστρονομικές Μεθόδους. 



Εισαγωγή

Η παρούσα δημοσίευση, δεύτερο άρθρο της σειράς Αστρονομικοί Προσανατολισμοί Μνημείων που ξεκίνησε με το: Αρχαιοστρονομία και Αστρονομικός Προσανατολισμός Μνημείων στην Ελλάδα και σε όλο τον πλανήτη, έχει ως σκοπό την εξοικείωση του αναγνώστη με τις έννοιες και την μέθοδο του προσανατολισμού μνημείων με γεωδαιτικές και αστρονομικές μεθόδους, στα πλαίσια άρθρων που θα ακολουθήσουν για πλήθος μνημείων (νεολιθικών, αρχαίων, βυζαντινών και μουσουλμανικών), στα οποία έχουν εφαρμοστεί οι συγκεκριμένες μέθοδοι. Η πρώτη σχετική δημοσίευση έγινε στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής (2002) του Αναπληρωτή Καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Γεωργίου Πανταζή.


Με το παρόν άρθρο ευελπιστούμε να βοηθήσουμε κάθε αναγνώστη, ερευνητή και μη, να συνδέσει λογικά τα συμπεράσματα για κάθε μνημείο (αστρονομικός προσανατολισμός και χρονολόγηση) με τα συλλεγόμενα πρωτογενή δεδομένα (τοπογραφικές και αστρονομικές μετρήσεις πεδίου) και τον τρόπο επεξεργασίας τους (γεωδαιτικές και αστρονομικές εφαρμογές, θεωρία σφαλμάτων).



Αρχαιοστρονομία και Αστρονομικός Προσανατολισμός Μνημείων στην Ελλάδα και σε όλο τον πλανήτη.



Αρχαιοαστρονομία και 
Αστρονομικός Προσανατολισμός Μνημείων. 
Προσανατολισμένα μνημεία 
στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.



Εισαγωγή

Με την παρούσα δημοσίευση και πρώτο άρθρο της σειράς Αστρονομικοί Προσανατολισμοί Μνημείων εγκαινιάζουμε την συνεργασία με τον αγαπητό μας, προπτυχιακό δάσκαλο και Αναπληρωτή Καθηγητή σήμερα, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, κ. Γιώργο Πανταζή. Ο κ. Πανταζής ασχολείται, από το 2002 (διδακτορική διατριβή), με το αντικείμενο του αστρονομικού προσανατολισμού μνημείων και έχει οργανώσει και συμμετάσχει, σε δεκάδες αποστολές σε όλη την Ελλάδα και εκτός, για την γεωμετρική τεκμηρίωση των μνημείων και την έρευνα του αστρονομικού προσανατολισμού τους.

Σκοπός μας είναι να παρουσιάσουμε ένα σύνολο μνημείων, από την Ελλάδα, το οποίο αποτελεί πρωτογενή έρευνα, τόσο στο ύπαιθρο όσο και στο γραφείο, του αστρονομικού προσανατολισμού εκάστοτε μνημείου, ο οποίος έγινε με σύγχρονες γεωδαιτικές και αστρονομικές μεθόδους.  Οι έρευνες αυτές, έγιναν στο πλαίσιο των διδακτορικών διατριβών του Αναπληρωτή Καθηγητή Γεωργίου Πανταζή και της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Ευαγγελίας Λάμπρου, καθώς και σε πλήθος εκπονηθέντων Διπλωματικών Εργασιών, στην Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, υπό την επίβλεψη τους.


Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017

Πως η Λευκάδα έγινε νησί! [Βίντεο]



Πως η Λευκάδα έγινε νησί! [Βίντεο]



Η Λευκάδα μαζί με την Εύβοια, είναι τα δυο μοναδικά νησιά στην Ελλάδα στα οποία η πρόσβαση σήμερα μπορεί να γίνει οδικώς. Όμως κάποτε στην Λευκάδα μπορούσε να πάει κάποιος με τα πόδια, χωρίς την χρήση βάρκας ή γέφυρας. Η Λευκάδα στα πολύ αρχαία χρόνια αποτελούσε μια Ακαρνανική χερσόνησο, δεδομένου ότι για πάρα πολλούς αιώνες δεν ήταν αποκομμένη από αυτήν αλλά συνδεόταν με μια στενή και χθαμαλή λωρίδα αμμώδους γης (ισθμός). Η κατάσταση άλλαξε όταν οι αρχαίοι Κορίνθιοι αποφάσισαν να αποικήσουν την Λευκάδα και να δημιουργήσουν έναν πορθμό για ναυτικούς και αμυντικούς λόγους, μετατρέποντας από τότε (7ος αιώνας π.Χ.) την Λευκάδα σε νησί. 


Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017

Τα ποτάμια και τα ρέματα των Αθηνών // Ραδιοφωνική εκπομπή «Η μέρα θα σε ακολουθεί» στο amagi radio // 19/2/2017



Κυριακή 19 Φεβρουαρίου 
Ραδιοφωνική εκπομπή 
«Η μέρα θα σε ακολουθεί» 
στο amagi radio

Ο Αλέξανδρος Μοντιάνο φιλοξενεί στο στούντιο τον κ. Δημήτρη Θεοδοσόπουλο, Αγρονόμο - Τοπογράφο Μηχανικό και ιδρυτικό μέλος της Γεωμυθικής, για να μιλήσουν για τα ρέματα και τα ποτάμια των Αθηνών. Συζητάμε για τις πηγές, την ιστορία και την πορεία του Ιλισσού, του Ηριδανού, του Κηφισού και του ρέματος Λεβίδη (Φωκίωνος Νέγρη) και τα γεγονότα που συνέβησαν στην Αθήνα και συνδέονται με τα ρέματα.

Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Ιλισσός ποταμός // Οι πηγές του ιερού ποταμού στις πλαγιές του Υμηττού, των Τουρκοβουνίων και του Λυκαβηττού. Σχέδια και φωτογραφίες της πορείας του μέσα στην πόλη.

Ιλισσός ποταμός. Οι πηγές του ιερού ποταμού στις πλαγιές του Υμηττού, των Τουρκοβουνίων και του Λυκαβηττού. Σχέδια και φωτογραφίες της πορείας του μέσα στον σύγχρονο αστικό ιστό.



Εισαγωγή


Συνεχίζοντας σειρά άρθρων για τον Ιλισσό ποταμό, το αγαπημένο μας ποτάμι, πραγματοποιούμε ένα ταξίδι αυτή την φορά, κυρίως εναέριο, στο λεκανοπέδιο (πεδίο λεκάνης Κηφισού και Ιλισσού), εντοπίζοντας κατά αυτό τον τρόπο τις πηγές και τους συμβάλλοντες κλάδους του Ιλισσού μέσα στον σύγχρονο αστικό ιστό. Η εργασία εντοπισμού έχει γίνει κατόπιν ψηφιοποίησης, γεωαναφοράς και επεξεργασίας παλαιών χαρτών, σχεδίων και αεροφωτογραφιών, στο σύνολο τους από το 1870 περίπου μέχρι την δεκαετία του 1930 όπου και άρχισαν οι πρώτες σοβαρές επεμβάσεις και αλλοιώσεις στην φυσική κοίτη του ποταμού. Στο παρόν άρθρο λοιπόν εντοπίζουμε τις πηγές του ποταμού (Βόρειες, Ανατολικές και Νότιες) και σας ευχόμαστε καλή και γάργαρη ανάγνωση.

Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2017

Άγιος Ασώματος στα Σκαλιά // Το κατεδαφισμένο εκκλησάκι στο τείχος της Βιβλιοθήκης του Αδριανού στο Μοναστηράκι.



Άγιος Ασώματος στα Σκαλιά. Γνωριμία με το κατεδαφισμένο εκκλησάκι στο τείχος της Βιβλιοθήκης του Αδριανού στο Μοναστηράκι μέσα από παλιά σχέδια και γκραβούρες.



Εισαγωγή

Περπατώντας την σημερινή οδό Άρεως, στο Μοναστηράκι, ο κάθε επισκέπτης και περαστικός εύκολα παρατηρεί έναν ψηλό και επιβλητικό τοίχο με εντοιχισμένους κίονες, τμήμα της πάλαι ποτέ Βιβλιοθήκης του Αδριανού, ενός τεράστιου κτιρίου, στην Ρωμαϊκή Αγορά των Αθηνών. Αυτό που δεν φαίνεται, παρά μόνο κάποια ίχνη του, είναι ένα εκκλησάκι το οποίο για 547 χρόνια (1295-1843) ήταν ακουμπισμένο πάνω στην Δυτική πλευρά της Βιβλιοθήκης, δίπλα στα σκαλιά της εισόδου. Ο Άγιος Ασώματος στα Σκαλιά, όπως έμεινε γνωστός από την παράδοση. Στο παρόν άρθρο ταξιδεύουμε στον χρόνο μέσα από τις πηγές και τις γκραβούρες προσπαθώντας να συνθέσουμε την γέννηση, την ζωή και τον θάνατο αυτού του μικρού ναού, στο ανέκαθεν ζωντανό και πολύβουο ιστορικό κέντρο.

Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2017

Λευκάδα: Πως από χερσόνησος έγινε νησί // Τα τεχνικά έργα των Αρχαίων Κορινθίων για την διάνοιξη διώρυγας και πως "ἐποίησαν νῆσον τὴν Λευκάδα".


Η αποίκηση της χερσονήσου της Ακαρνανίας τον 7ο π.Χ. αιώνα και τα τεχνικά έργα των Αρχαίων Κορινθίων αποίκων, για την διάνοιξη της διορύκτου (διώρυγας) κατά μήκος της χθαμαλής τότε ξηράς (ισθμού) που ένωνε την κύρια γη με την χερσόνησο της. Σχέδια και χάρτες που δείχνουν πως η μέχρι τότε Ακαρνανική χερσόνησος δίνει την θέση της στο νεογέννητο νησί της Λευκάδος.

Κορίνθιοι... καὶ τῆς χερρονήσου διορύξαντες τὸν ἰσθμὸν
 ἐποίησαν νῆσον τὴν Λευκάδα
μετωνόμασαν Λευκάδα, 
ἐπώνυμον δοκῶμοι τοῦ Λευκάτα· 

Οι Κορίνθιοι ... άνοιξαν δίαυλο στη χερσόνησο 
και έκαναν τη Λευκάδα νησί,
και τη μετονόμασαν Λευκάδα, 
από τον επώνυμο ήρωα Λευκάτα.

Στράβων, Γεωγραφικά, Ι, 2.8



Εισαγωγή

Η Λευκάδα μαζί με την Εύβοια, είναι τα δυο μοναδικά νησιά στην Ελλάδα στα οποία η πρόσβαση σήμερα μπορεί να γίνει οδικώς. Όμως κάποτε στην Λευκάδα μπορούσε να πάει κάποιος με τα πόδια, χωρίς την χρήση βάρκας ή γέφυρας. Η Λευκάδα στα πολύ αρχαία χρόνια αποτελούσε μια Ακαρνανική χερσόνησο, δεδομένου ότι για πάρα πολλούς αιώνες δεν ήταν αποκομμένη από αυτήν αλλά συνδεόταν με μια στενή και χθαμαλή λωρίδα αμμώδους γης (ισθμός). Η κατάσταση άλλαξε όταν οι αρχαίοι Κορίνθιοι αποφάσισαν να αποικήσουν την Λευκάδα και να δημιουργήσουν έναν πορθμό για ναυτικούς και αμυντικούς λόγους, μετατρέποντας από τότε (7ος αιώνας π.Χ.) την Λευκάδα σε νησί. Στο παρόν άρθρο ταξιδεύουμε με σχέδια και χάρτες, στην εποχή που η Λευκάδα από χερσόνησος μετατρέπεται σε νησί και ανακαλύπτουμε πως τα κατάφεραν οι Κορίνθιοι.